Ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε δύο διακηρύξεις για δασμούς έως 100% σε εισαγόμενα φάρμακα και αναπροσαρμογή των δασμών σε μέταλλα στο 25%. Στόχος η μεταφορά παραγωγής στις ΗΠΑ.
Ο Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε δύο νέες διακηρύξεις που ανατρέπουν το τοπίο στο διεθνές εμπόριο φαρμάκων και μετάλλων. Οι δασμοί σε φάρμακα μπορούν να φτάσουν έως και 100%, με στόχο να μεταφερθεί η παραγωγή εντός αμερικανικού εδάφους. Η κίνηση έρχεται ακριβώς έναν χρόνο μετά την περίφημη «ημέρα της απελευθέρωσης».
Τι περιλαμβάνουν οι δύο διακηρύξεις Τραμπ
Η πρώτη διακήρυξη αφορά αποκλειστικά τα φαρμακευτικά προϊόντα. Οι δασμοί σε φάρμακα που εισάγονται στις ΗΠΑ μπορεί να ανέλθουν έως 100% για χώρες που δεν έχουν συμφωνίες με την Ουάσιγκτον. Χώρες όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, τα κράτη-μέλη της ΕΕ και η Ελβετία αντιμετωπίζουν χαμηλότερο ανώτατο όριο — έως 15% — βάσει υφιστάμενων εμπορικών συμφωνιών.
Η δεύτερη διακήρυξη αναπροσαρμόζει τους δασμούς στα προϊόντα μετάλλων. Το ποσοστό κατεβαίνει από το 50% στο 25% και αφορά προϊόντα που περιέχουν χάλυβα, αλουμίνιο και χαλκό. Στόχος είναι η αντιμετώπιση στρεβλώσεων που επηρεάζουν τις τιμές στην αμερικανική αγορά. Οι νέοι κανόνες για τα μέταλλα ενεργοποιούνται αμέσως, από τη Δευτέρα.
Τα γενόσημα φάρμακα εξαιρούνται πλήρως από τους νέους δασμούς. Αυτό αφορά εκατομμύρια Αμερικανούς ασθενείς που βασίζονται στα φθηνότερα σκευάσματα.
Ποιες εταιρείες κερδίζουν και ποιες χάνουν
Η κυβέρνηση Τραμπ ανοίγει «παράθυρο» για εταιρείες που επενδύουν στις ΗΠΑ. Όποια φαρμακευτική εταιρεία δεσμευτεί να κατασκευάσει εργοστάσιο στο αμερικανικό έδαφος θα επωφεληθεί σημαντικά μειωμένων δασμών σε φάρμακα. Εταιρείες που εφαρμόζουν καθεστώς «πλέον ευνοημένου κράτους» και επενδύουν παράλληλα στις ΗΠΑ εξαιρούνται εξ ολοκλήρου.
Οι μεγάλες πολυεθνικές του κλάδου έχουν 120 έως 180 ημέρες για να προσαρμοστούν. Το χρονοδιάγραμμα εξαρτάται από το μέγεθος κάθε εταιρείας. Μικρότερες εταιρείες παίρνουν περισσότερο χρόνο για να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις.
Οι ευρωπαϊκές φαρμακευτικές εταιρείες βλέπουν τα κόστη εξαγωγών προς τις ΗΠΑ να εκτινάσσονται. Η ΕΕ ήδη παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις και δεν αποκλείει αντίμετρα.
Το νομικό πλαίσιο και η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου
Η κίνηση Τραμπ έρχεται σε ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο νομικό περιβάλλον. Πρόσφατα, το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ έκρινε αντισυνταγματικούς ορισμένους δασμούς που είχε επιβάλει ο πρόεδρος. Ωστόσο, οι τομεακοί δασμοί — όπως αυτοί για τα φάρμακα και τα μέταλλα — παραμένουν νομικά έγκυροι και σε πλήρη ισχύ.
Ο Λευκός Οίκος στηρίζει τις νέες αποφάσεις σε εθνικές ανάγκες ασφάλειας. Η εξάρτηση των ΗΠΑ από εισαγόμενα φάρμακα — κυρίως από Ινδία και Κίνα — παρουσιάζεται ως στρατηγική τρωτότητα. Η πανδημία του 2020 είχε εκθέσει αυτή την αδυναμία με τον πλέον οδυνηρό τρόπο.
Οι επιπτώσεις στην παγκόσμια αγορά φαρμάκων
Οι δασμοί σε φάρμακα αλλάζουν τις ισορροπίες παγκοσμίως. Χώρες όπως η Ινδία, που εξάγει τεράστιες ποσότητες γενοσήμων στις ΗΠΑ, παρακολουθούν με ανησυχία — αν και τα γενόσημα εξαιρούνται προς το παρόν. Το ερώτημα παραμένει: για πόσο.
Οι μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες της Ελβετίας, όπως Roche και Novartis, βλέπουν τα προϊόντα τους να μπαίνουν στο 15%. Δεν είναι το χειρότερο σενάριο, αλλά σίγουρα επηρεάζει τα περιθώρια κέρδους. Ήδη οι μετοχές του φαρμακευτικού κλάδου στην Ευρώπη αντέδρασαν αρνητικά στην είδηση.
Στο εσωτερικό των ΗΠΑ, οι πολίτες ανησυχούν για ενδεχόμενη αύξηση τιμών σε συνταγογραφούμενα φάρμακα. Η κυβέρνηση Τραμπ υποστηρίζει ότι η εγχώρια παραγωγή θα μειώσει τελικά το κόστος. Οι αναλυτές εκτιμούν ότι αυτό θα χρειαστεί χρόνια για να αποδειχτεί στην πράξη.
