Ο Αλέξης Τσίπρας έσπασε τη σιωπή του μετά από σχεδόν τρία χρόνια. Μίλησε για μνημόνια, δημοψήφισμα, Novartis και Συμφωνία Πρεσπών.
Για πρώτη φορά μετά από σχεδόν τρία χρόνια, ο Αλέξης Τσίπρας μίλησε δημόσια σε συνέντευξη. Η εμφάνισή του στην εκπομπή «Ενώπιος Ενωπίω» με τον Νίκο Χατζηνικολάου την Πέμπτη 2 Απριλίου άνοιξε ξανά τη συζήτηση για την κρίσιμη περίοδο 2015-2018. Ο πρώην πρωθυπουργός μίλησε με αριθμούς, ανέλαβε ευθύνες και δεν απέφυγε τα δύσκολα θέματα.
Τι είπε για τα μνημόνια: Αριθμοί και αντεπίθεση
Ο Τσίπρας επιτέθηκε ευθέως στην αντίληψη ότι το τρίτο μνημόνιο ήταν το πιο επαχθές. Παρουσίασε συγκεκριμένα νούμερα από τα μεσοπρόθεσμα προγράμματα που ψηφίστηκαν στη Βουλή.
Σύμφωνα με τα ίδια τα νομοθετημένα μέτρα, η φορολογική επιβάρυνση την περίοδο 2010-2014 έφτασε τα 20,4 δισ. ευρώ. Την περίοδο 2015-2018, το αντίστοιχο νούμερο ήταν μόλις 4,1 δισ. ευρώ. «Να μου πείτε αν το 4 είναι μεγαλύτερο από το 20», είπε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, υποστήριξε ότι το τρίτο μνημόνιο ήταν το μόνο πρόγραμμα που έδινε προοπτική εξόδου από την κρίση. Άσκησε κριτική στον Αντώνη Σαμαρά, λέγοντας ότι παρέδωσε τη χώρα με άδεια δημόσια ταμεία και εξαιρετικά υψηλό κόστος δανεισμού. Με τέτοια επιτόκια, όπως εξήγησε, καμία χώρα δεν δανείζεται από τις αγορές — μόνο από ΔΝΤ και ΕΕ.
Δημοψήφισμα 2015: «Αν ήμουν ανόητος, έπαιρνα τη χώρα όπου ήθελα»
Στο ζήτημα του δημοψηφίσματος του Ιουλίου 2015, ο Τσίπρας ήταν κατηγορηματικός. Δήλωσε ότι δεν υπήρχε περιθώριο για καλύτερη συμφωνία εκείνη την περίοδο, καθώς οι δυνάμεις που επιδίωκαν έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη είχαν ήδη επικρατήσει στις διαπραγματεύσεις.
Απέρριψε κατηγορηματικά το σενάριο επιστροφής στο εθνικό νόμισμα. «Μόνο αν ήμουν ανόητος θα είχα στο τραπέζι αυτό το ενδεχόμενο», τόνισε. Πρόσθεσε ότι το βράδυ του δημοψηφίσματος θα μπορούσε να οδηγήσει τη χώρα όπου ήθελε — αλλά δεν το έκανε.
«Το σχέδιό μου ήταν ριψοκίνδυνο, αλλά είχε αρχή, μέση και τέλος», είπε. Τόνισε ότι το 63% του «ΟΧΙ» στο δημοψήφισμα, παρά το κλείσιμο των τραπεζών, ήταν καθοριστικό για την πορεία της χώρας. Παραδέχθηκε ωστόσο ότι «οι προσδοκίες που δημιουργήθηκαν ήταν μεγαλύτερες από αυτές που μπορούσαν να υλοποιηθούν».
Βιβλίο, Novartis και Συμφωνία Πρεσπών
Ο Τσίπρας εξήγησε και τους λόγους που τον ώθησαν να γράψει βιβλίο για την περίοδο που κυβέρνησε. Μίλησε για «χρέος απέναντι στην Ιστορία» και τόνισε ότι ανέλαβε με θάρρος την ευθύνη για τα λάθη. Ανέφερε χαρακτηριστικά ότι συνεργάτες του τον συμβούλεψαν να μην το εκδώσει — και αυτός αποφάσισε να προχωρήσει.
Για την υπόθεση Novartis, αρνήθηκε να τη χαρακτηρίσει σκευωρία. Παραδέχθηκε όμως ότι ήταν λάθος να μην προχωρήσει στη σύσταση προανακριτικής επιτροπής για τα εμπλεκόμενα πολιτικά πρόσωπα.
Για τις τηλεοπτικές άδειες ανέλαβε την ευθύνη του χειρισμού, παραδεχόμενος ότι δεν επιτεύχθηκαν πλήρως οι αρχικοί στόχοι — παρότι η διαδικασία απέφερε έσοδα στο Δημόσιο.
Συμφωνία Πρεσπών: «Πράξη πατριωτικού καθήκοντος»
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη Συμφωνία των Πρεσπών, χαρακτηρίζοντάς την πράξη πατριωτικής ευθύνης. Υποστήριξε ότι διασφαλίστηκε η ελληνικότητα της αρχαίας Μακεδονίας και αποτράπηκε η διεθνής αναγνώριση της γειτονικής χώρας ως «Μακεδονία» χωρίς προσδιορισμό.
«Είμαι περήφανος που επέλεξα την πατριωτική ευθύνη έναντι της πολιτικής κερδοσκοπίας», δήλωσε. Παραδέχθηκε ότι η επιλογή αυτή κόστισε εκλογικά, κυρίως στη Βόρεια Ελλάδα. Σημείωσε ωστόσο ότι σήμερα οι πιέσεις για ένταξη της γειτονικής χώρας στο ΝΑΤΟ με την ονομασία «Μακεδονία» θα ήταν ακόμα μεγαλύτερες χωρίς τη συμφωνία αυτή.
Η πρώτη συνέντευξη Τσίπρας μετά την παραίτησή του από τη Βουλή έρχεται σε μια περίοδο που το πολιτικό τοπίο στην Ελλάδα βρίσκεται σε μετασχηματισμό. Το εάν σηματοδοτεί επιστροφή του στη δημόσια σφαίρα παραμένει ανοιχτό ερώτημα.
